nupie_mary_oliver

Roger Nupie mary oliver I

INSTRUCTIES VOOR HET LEVEN MARY OLIVER De Amerikaanse dichteres Mary Oliver (1935-2019) werd naast talloze onderscheidingen bekroond met de Pulitzer Prize (1984) voor haar bundel “American Primitive” en met de National Book Award (1992) voor “New and Selected Poems”. Haar poëzie wordt gekenmerkt door verwondering over de natuurlijke omgeving (ze maakte levenslang solitaire wandelingen), levendige beelden, ongekunstelde taal en toegankelijke thema's. In 2007 werd ze door de New York Times uitgeroepen tot de bestverkochte dichteres van de US. De Harvard Review: “Ze is een dichter van wijsheid en vrijgevigheid wiens visie ons in staat stelt om intiem te kijken naar een wereld die niet door ons is gemaakt”. Deze bekentenis van Mary Oliver is dan ook geen toeval: “Ik werd gered door de schoonheid van de wereld”. In 2018 vertaalde Corina Oproae de bundel “The Red Bird” (2009) in het Catalaans, uitgegeven in een tweetalige editie als “Ocell Roig”. De volledige poëzie van Mary Oliver verscheen in 2023 in een Duitse vertaling van Jürgen Brôcan: “Sag mir, was hast du vor mit deinem wilden, kostbaren Leben: Gesammelte Gedichte”. In 2023 verscheen eveneens de Italiaanse uitgave “Primitivo americano. Testo inglese a fronte (Collezione di poesia)” ingeleid en vertaald door Paola Loreto. In 2025 verscheen dan weer een Spaanse vertaling, “Devociones. Poesía reunida”, ingeleid en vertaald door Andreu Jaume. Vreemd genoeg verscheen haar werk tot op heden nog niet in een Nederlandse vertaling. Hierbij een selectie van de gedichten van Mary Oliver die Roger Nupie naar het Nederlands vertaalde. Wij hebben met veel belangstelling je vertalingen gelezen van Mary Oliver Instructies voor het leven. We hadden ons er al over verwonderd dat er zo weinig van haar gedichten in het Nederlands zijn vertaald. Wellicht heeft een en ander te maken met de (schijnbaar diepteloze) eenvoud van haar taal, die in vertaling makkelijk triviaal kan klinken… Gezien dit gevaar is je vertaling uitstekend. Je behoudt de eenvoud qua taal maar ook het geheimzinnige. De vaak onverwachte knipoog naar de ziel. Arlette & Antoon Van den Braembussche (cultuurfilosoof en dichter)

PRAYING It doesn’t have to be the blue iris, it could be weeds in a vacant lot, or a few small stones; just pay attention, then patch a few words together and don’t try to make them elaborate, this isn’t a contest but the doorway into thanks, and a silence in which another voice may speak. Mary Oliver The Buddha’s Last Instruction “Make of yourself a light” said the Buddha, before he died. I think of this every morning as the east begins to tear off its many clouds of darkness, to send up the first signal - a white fan streaked with pink and violet, even green. An old man, he lay down between two sala trees, and he might have said anything, knowing it was his final hour. The light burns upward, it thickens and settles over the fields. Around him, the villagers gathered and stretched forward tot listen. Even before the sun itself hang, disattached, in the blue air, I am touched everywhere by its ocean of yellow waves. No doubt he thougt of everything that happened is his difficult life. And then I feel the sun itself as it blazes over the hills, like a million flowers on fire - clearly I’m not needed, yet I feel myself turning into something of inexplicable value. Slowly, beneath the branches, he raised his head. He looked into the faces of that frightened crowd. Mary Oliver THE BUDDHA’S LAST INSTRUCTION DE LAATSTE INSTRUCTIE VAN DE BOEDDHA "Maak van jezelf een licht," zei de Boeddha, voordat hij stierf. Ik denk hier elke ochtend aan als het oosten zijn vele wolken van duisternis begint af te scheuren, om het eerste signaal omhoog te sturen - een witte waaier met strepen van roze en violet, zelfs groen. Een oude man ging liggen tussen twee sala-bomen, en hij had om het even wat kunnen zeggen, wetende dat het zijn laatste uur was. Het licht brandt omhoog, het wordt dikker en zakt over de velden. Om hem heen verzamelden de dorpelingen zich en strekten zich uit om te luisteren. Zelfs voordat de zon zelf, losgekoppeld, in de blauwe lucht hangt, word ik overal aangeraakt door zijn oceaan van gele golven. Ongetwijfeld dacht hij aan alles wat er in zijn moeilijke leven was gebeurd. En dan voel ik de zon zelf als die over de heuvels schittert, als een miljoen brandende bloemen - ik ben hier duidelijk overbodig, maar toch voel ik mezelf veranderen in iets van onverklaarbare waarde. Langzaam, onder de takken, hief hij zijn hoofd op. Hij keek in de gezichten van die angstige menigte. Mary Oliver

Why should I not sit, every morning of my life, on the hillside, looking into the shining world?

EVERY MORNING ELKE OCHTEND Lees ik de kranten, ik vouw ze open en bestudeer ze in het zonlicht. De manier waarop de rode mortel, op foto's, als sterren de buurten in schiet, de manier waarop de dood alles uitkamt tot een grijs puin voordat de camera verder filmt. Welk duister deel van mijn ziel beeft: meer wil je hier niet over weten. En dan: je weet niets tenzij je het doet. Hoe de slapers wakker worden en naar de kelders rennen, hoe de kinderen schreeuwen, hun tongen proberen weg te zwemmen - hoe de ochtend zelf verschijnt als een trage witte roos terwijl de gestalten over de bolle drempels klimmen, zich bewegen tussen de vernielde auto's, de straten waar de rammelende ambulances de hele dag weigeren te stoppen - dood en dood, smerige dood - dood als geschiedenis, dood als gewoonte - hoe de camera soms pauzeert terwijl een gezin zichzelf telt, en ze leven nog allemaal, hun mond droge grotten van woordloosheid in de vlekkerige manen van hun gezichten, een gekte waar we tot nu toe geen naam voor hebben - dit alles lees ik in de kranten, in het zonlicht, ik lees met mijn koude, scherpe ogen.

PRAYING BIDDEN Het hoeft niet de blauwe iris te zijn, het kan onkruid op een braakliggend terrein zijn, of een paar steentjes, wees aandachtig, voeg dan een paar woorden bij elkaar en probeer ze niet uit te werken, dit is geen wedstrijd maar de open deur naar dankzegging, en een stilte waarin een andere stem kan spreken.

ANGELS ENGELEN Je kunt altijd en overal een engel zien. Natuurlijk moet je je ogen openen voor een soort van tweede niveau, maar echt moeilijk is het niet. De hele kwestie van wat realiteit is en wat niet, is nooit opgelost en zal dat waarschijnlijk ook zijn. Dus kan het me ook niet schelen om ergens al te zeker over te zijn. Ik heb veel kanten, Misschien genoemd, en bijna niets dat je Zekerheid kunt noemen. Voor mezelf, maar niet voor andere mensen. Dat is een plek waar je gewoon niet bij kunt, in ieder geval niet helemaal, in het hoofd van de anderen. Ik laat dit simpelweg voor je achter. Het kan me niet schelen hoeveel engelen op de kop van een speld kunnen dansen. Het volstaat om te weten dat ze voor sommige mensen bestaan, en dat ze dansen.

BONE BOT 1 Begrijp me goed, ik probeer er altijd achter te komen wat de ziel is, en waar ze verborgen is, en welke vorm en zo, vorige week, toen ik op het strand het oorbeentje vond van een griend die mogelijk honderden jaren geleden stierf, dacht ik dat ik misschien op het punt stond iets te ontdekken voor het oorbot 2 is het deel dat het langst duurt in ieder van ons, mens of walvis; in de vorm van een gedrongen lepel met een roze bolletje waar het zich ooit, in het levendige zwemmershoofd, voegde bij zijn twee zussen in het huis van het gehoor, het was maar vijf centimeter lang en dacht: de ziel is misschien net zo