  Het Stille Pand (2006-2021)
Antwerpen Quartier Latin Van den Broeck Walter (1905-1945)
WANDEL VERDER
De op 20 september 1905 in Antwerpen geboren architect Walter Van den Broeck is vooral actief tijdens het interbellum, de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Het uitbreken van die laatste oorlog en zijn vroege dood in Berchem op 8 november 1945 vlak daarna heeft hem niet de kans gegeven om grote bouwwerken te realiseren, al wordt zijn werk vandaag erkend als vernieuwend. Er zat ook een filosofie achter, Van den Broeck vertrok vanuit een socialistische visie op wonen en stedenbouw, waarbij onder andere de ideeën van de woning als Existenzminimum - een levensruimte met licht, lucht en ruimte - en een ‘machine à habiter’ - een woonmachine – meespeelden. Die werden gepropageerd door het Congrès Internationaux d’Architecture Moderne (CIAM), een in juni 1928 door avant-garde architecten waaronder Le Corbusier opgerichte denktank. Ook een man als Renaat Braem was daar bij betrokken. Walter Van Den Broeck krijgt zijn opleiding tussen 1920 en 1926 aan de afdeling Bouwkunde van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Al tijdens zijn studie realiseert Walter zijn eerste ‘goedkope woning’ in 1925, terwijl hij ook het eigen tijdschrift ‘Licht’ uitgeeft tussen 1920 en 1922 en als redactiesecretaris betrokken is bij het tijdschrift ‘Bouwkunde’, dat in de jaren 1924-’25 verschijnt. Na de academie gaat hij stage lopen bij Jef Huygh, de architect van onder meer de Antwerpse Sint-Laurentiuskerk. Walter ontpopt zich als een bouwmeester die vernieuwing wil paren aan enige traditie en een synthese tracht te realiseren tussen expressionisme en zakelijkheid, waarbij de vernieuwing in dienst staat van een functioneel ontwerp. Zijn realisaties laten zich dan ook omschrijven als Nieuwe Zakelijkheid en Modernisme. Daarmee behoort Walter tot de avant-garde van de Antwerpse architecten. Naast huizen ontwerpt Walter Van den Broeck ook meubels, interieurelementen en keukens voor zijn opdrachtgevers. Er is in ook een regelmatige samenwerking met architect Flor Laforce. Het is duidelijk dat Van den Broeck de grotere projecten niet schuwde, hij deed mee aan prijsvragen rond het ontwerpen van een nieuwe Zeevaartschool en een Sportpaleis. Hoewel hij niet werd verkozen als architect voor deze projecten, behaalde zijn ontwerp voor de Zeevaartschool de tweede prijs en was een eervolle vermelding zijn deel voor het Sportpaleis. Op de Brusselse Wereldtentoonstelling in 1935 was ook werk van Walter tentoongesteld. En voor zijn woning voor F. Van Haver uit 1931 kreeg bij twee jaar later de gerenommeerde Prijs Van De Ven, een bekroning van vernieuwende architectuur, in het leven geroepen door een bedrijf van keukens. In 2017 wordt de eigen architectenwoning van Walter Van den Broeck door een vakjury gekozen tot ‘Schoonste gebouw van Antwerpen’, waarbij ook de renovatie met behoud en herstel van zoveel mogelijk originele elementen door de huidige eigenaars-architecten meespeelde.
OEUVRE (onvolledig) 1927 Architectenwoning Walter Van den Broeck, Nieuwe Zakelijkeid. Thaliastraat 37, Antwerpen-Berchem Groenenhoek. Oorspronkelijk gebouwd voor zijn ouders met eigen werkruimte voor hemzelf. 1930 Woning Collet, Nieuwe Zakelijkheid. Lode Van Berckenlaan 68, Antwerpen-Berchem. In samenwerking met Flor Laforce. 1931 Woning Van Haver, Pieter Jozef Nauwelaertsstraat 9, Antwerpen-Berchem. In 1933 bekroond met Prijs Van De Ven. 1931 Villa Van Der Veken ook wel Van Der Kelen genoemd, Nieuwe Zakelijkheid. Leopoldlei 55, Antwerpen-Hoboken. In samenwerking met Flor Laforce. 1932 Woning Van Rossem, Modernisme. Van Notenstraat 7, Antwerpen-Deurne. 1932 Dubbelvilla Oosterwijck-Van Eycken, Nieuwe Zakelijkheid. Fortstraat 26-27, Mortsel. 1932 Woning Bervoets, Muggenberglei 226, Antwerpen-Deurne, Modernisme. In samenwerking met Flor Laforce. 1933 Woning Olieslagers, Modernisme. Dennenlaan 22, Antwerpen-Wilrijk, Modernisme. Ontwerp meubels, interieur en keuken door Walter Van den Broeck. In 1995 als monument beschermd. 1937 Woning dokter Jozef Tackx, Modernisme. Mechelseplein 18, Antwerpen. Door de Antwerpenaren Het Wafelijzer genoemd. 1939 Woning A. Riellaerts, Nieuwe Zakelijkheid. Zinkhoevelaan 23, Antwerpen-Wilrijk. Oorspronkelijk een tweegezinswoning. ???? Woning Reintjens. Peter Benoitlei 76, Brasschaat. ???? Verbouwing van woning. Kleine Hondstraat 1, Antwerpen-Zurenborg. ???? Verbouwing woning tot winkelhuis en aanbouw werkplaats. Lange Leemstraat 21, Antwerpen. ???? Woning De Ceuster, verbouwing. Van Leriusstraat 9, Antwerpen. ???? Woning F. De Bois. Lode Van Berckenlaan ?, Antwerpen-Berchem. ???? Woning Smolders, aanbouw wasplaats en nieuwe riolering. Engelselei 45, Antwerpen-Borgerhout. ???? Woning Felbier, aanbouw kunstschildersatelier. Langstraat 74, Antwerpen-Borgerhout. In samenwerking met Flor Laforce. ???? Woning De Houwer, verbouwing. Stenenbrug 17, Antwerpen-Borgerhout. ???? Zelfwasserij S.V. Baso. Herentalsebaan 370. Antwerpen-Deurne. In samenwerking met Flor Laforce. ???? Woning Polk. Manebruggestraat 22, Antwerpen-Deurne. ???? S.A. Koöperatief Verbond, heropbouw en verbouwing. Houthulststraat 24, Antwerpen-Merksem. ???? Woning De Brouwer, verbouwing. Jules Moretuslei 318, Antwerpen-Wilrijk. ???? Woning L. Riellaerts. Moerelei ?, Antwerpen-Wilrijk. ???? Cinema-Feestzaal Volkshuis, herbouw en inrichting cafetaria. Antwerpsestraat 52, Niel. ???? Woning Schiltz, verbouwing. De Caterslei 21, Brasschaat. ???? Landhuis Van Rossem. Herentalsebaan 91, Ranst. ???? Weekendverblijf Van Rossem. Zoersel. ???? Monument voor de gesneuvelden van beide Wereldoorlogen. Liersesteenweg z/n, Mortsel. Tot 5 april 1943 op Gemeenteplein, daar beschadigd bij bombardement, hersteld en uitgebreid met namen van gesneuvelden in WO II en opgesteld nabij Fort IV. Bronzen beeldhouwwerk van Floris de Cuyper, architectuur Walter Van den Broeck.